Kolegiata pw. św. Jana Chrzciciela jest to jeden z najstarszych obiektów sakralnych na ziemi pilickiej. Kolegiata mimo iż liczy już 600 lat jest w świetnym stanie, wciąż odprawiane są tam Msze Święte. Znajdująca się w pobliżu rynku przepiękna Kolegiata, powinna stać się obowiązkowym punktem turystycznym, dla wszystkich odwiedzających Jurę.

Historia:

W 1393 r. rozpoczęto budowę okazałego i wyniosłego kościoła w stylu gotyku nadwiślańskiego, pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, co było charakterystyczne w końcu XIV w. dla kościołów budowanych w sąsiedztwie rzek. Po śmierci Ottona w 1382 r. i jego żony Jadwigi w 1404 r. ich córka Elżbieta kontynuuje to dzieło. Budowa nowego kościoła farnego zostaje ukończona w 1409 r.
Pierwsza Parafia rzymskokatolicka na wzgórzu św. Piotra istniała samodzielnie do 1409 r. po czym została przeniesiona do nowowybudowanej gotyckiej świątyni.
Erekcji kościoła i jego konsekracji najprawdopodobniej mógł dokonać biskup krakowski Piotr Wysz 2 1410 r. w uroczystość odpustu św. Jana Chrzciciela wg porównań erekcji i konsekracji innych kościołów z tego okresu z Liber Beneficiorum Jana Długosza.
W tym czasie rozpoczęła swą działalność szkoła parafialna, szpital-dom dla chorych i ubogich. W 1417 roku Elżbieta, córka Ottona i Jadwigi Pilickich (wdowa po Wincentym z Granowa) została królową, jako III żona Władysława Jagiełły. Zmarła 12 maja 1420 r.
Dnia 12 maja 1432 r. rodzeństwo Jan i Elżbieta Granowscy, dzieci Elżbiety Pilickiej- Granowskiej za zgodą biskupa Zbigniewa Oleśnickiego, miejscowe probostwo podnieśli do godności prepozytury dla dalszego rozwoju życia religijnego parafii pilickiej.
Przez kilka wieków do 1561 r. Pilica była w posiadania Pilickich herbu Leliwa i w tym czasie przeżywała swój największy rozkwit i rozwój. Następni właściciele Pilicy w XVII w. to ród Padniewskich herbu Nowina. Kasztelan krakowski Wojciech Padniewski kupił dobra pilickie
ok. 1580 r.
Padniewski rozpoczął od przebudowy kościoła pozostawiając gotyckie prezbiterium i kaplicę
św. Anny. Przebudowano w tym czasie nawę główną kościoła i dobudowano od strony południowej nową barokową kaplicę wg projektu architekta włoskiego Kaspra Fodige z Mesocco.
W 1602 r. miasto było już własności ą Wojciecha Padniewskiego i jego syna Stanisława – fundatorów kaplicy. Wybudowana na planie kwadratu 6,5 x 6,5m przykryta piękną kopułą, zwieńczoną kamienną latarnią z profilowanymi okienkami doświetlającymi wnętrze kaplicy.
Kaplica ta zwana jest też Kaplicą Padniewskich, gdyż w jej podziemiach znajdują się groby- krypty przedwcześnie wymarłego rodu Padniewskich. Na południowej ścianie kaplicy umieszczona jest płyta nagrobna dwóch postaci w formie płaskorzeźby. Piętrowy nagrobek wykonany jest z marmuru chęcińskiego (czerwonobrązowego) poświecony pamięci rodziców Wojciecha Padniewskiego, Mikołajowi i Agnieszce. W górnej  i dolnej części są tarcze herbowe rodu z napisami łacińskimi. Ściany i kopuła kaplicy ozdobione są polichromią figuralną w stylu baroku i ornamentyką roślinną w stylu rokoko.
W 1730- 31 r. Pilica staje się własnością i przechodzi w ręce Marii- Józefy z Wesslów Sobieskiej, wdowy po królewiczu Konstantym, synu króla Jana III Sobieskiego, która uposażyła miejscową Kolegiatę wieloma cennymi darami, zachowanymi do czasów obecnych, która była również fundatorką i założycielką Klasztoru Ojców Franciszkanów w Pilicy w 1740 r.
Po dwudziestu latach posiadania dóbr pilickich w 1751 r. Maria Józefa przekazała wszystkie posiadłości swemu bratankowi hrabiemu Teodorowi Wesslowi, który staje się prawowitym właścicielem Pilicy, aż do czasu rozbioru Polski.
Od 1794 r. Pilica zmienia swych właścicieli bardzo często. Cały wiek XIX był czasem bardzo trudnym politycznie i gospodarczo. Za udział mieszkańców i duchowieństwa w Powstaniu Styczniowym w 1863 r. Pilica utraciła na długi czas prawa miejskie, odzyskiwała je dopiero w wolnej Polsce w 1993 r. w 600 rocznicę lokacji miasta z 1393 r.

czytano: 426 razy

Wasze komentarze

dodaj komentarz wszystkich komentarzy: 0